ΖΗΤΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΑΓΚΕΣ ΣΗΜΕΡΑ

Το νέο επιδημιολογικό πρότυπο, οι νέες ανάγκες διαμορφώνουν νέες συνθήκες στη ζήτηση των υπηρεσιών υγείας.
Παράγοντες που επηρεάζουν τις εξελίξεις στον αναπτυγμένο κόσμο είναι:
1- Δημογραφικές αλλαγές. Σημαντικές μεταβολές συμβαίνουν τα τελευταία χρόνια στη σύνθεση του πληθυσμού. Ο αριθμός των γεννήσεων έχει πέσει, και το προσδόκιμο ζωής έχει αυξηθεί με συνέπεια την αύξηση του ποσοστού των ηλικιωμένων.
2- Μεταβολές στη νοσηρότητα. Ο επιδημιολογικός χάρτης μεταβάλλεται με νέα φαινόμενα όπως οι νέες λοιμώξεις, το AIDS, τα καρδιαγγειακά. Σημαντικές αλλαγές συμβαίνουν στην τραυματολογία, στις ανάγκες για μονάδες εντατικής νοσηλείας για νεογνικές μονάδες που επιβαρύνουν τη ζήτηση στην περίθαλψη. Οι χρόνιες νόσοι όπως ο καταρράκτης, τα κατάγματα, η κώφωση είναι πια αρκετά διαδεδομένες και αλλάζουν τα χαρακτηριστικά της περίθαλψης. Η ασθένεια χρειάζεται πια όχι μόνο θεραπεία αλλά και μακροχρόνια παρακολούθηση.
3- Αλλαγές στην ποιότητα ζωής. Ενώ υπάρχει βελτίωση της ποιότητας ζωής και της δυνατότητας ενημέρωσης και των υγιεινών συνθηκών ζωής, υπάρχει αντίθετα και αύξηση των αρνητικών συνηθειών των πολιτών όπως του αλκοολισμού, της εξάρτησης από φάρμακα, το κάπνισμα. Παράλληλα, παρουσιάζεται αύξηση αναγκών και ζήτηση για καλύτερη ποιότητα στην παροχή των υπηρεσιών.
4- Αλλαγές στην τεχνολογία. Η εισβολή των κομπιούτερ, της νέας τεχνολογίας, επιβάλλουν αλλαγές στο μάνατζμεντ και στις δυνατότητες επικοινωνιών στα συστήματα υγείας. Επίσης σημαντικές μεταβολές υπάρχουν στην διάγνωση, στην παρεμβατική ακτινολογία, στις νέες μορφές χειρουργικής, τη μοριακή βιολογία, τη γενετική, την ανοσολογία κλπ.
5- Οι αλλαγές στο περιβάλλον, στις μεταφορές και τις επικοινωνίες επηρεάζουν την κουλτούρα και τον τρόπο διατροφής. Οι νέες πολιτικές επικοινωνίας επιβάλλουν νέες αλλαγές στον τρόπο ζωής, το ίδιο και η αύξηση της ανεργίας και του ελεύθερου χρόνου.
Η Ελλάδα, παρουσιάζοντας έντονη αστικοποίηση τα τελευταία χρόνια, και όντας η χώρα ποσοστιαία με τους περισσότερους και μεγαλύτερους ηλικιωμένους, χρειαζόταν και χρειάζεται την παρέμβαση στην αγορά υπηρεσιών υγείας για να συγκροτήσει τον τρόπο που αναπτύσσεται αυτή η αγορά.
Το τελευταίο διάστημα αναπτύσσεται από μερικούς η άποψη ότι η καταγραφή των αναγκών είναι προσπάθεια σχεδιασμού υγειονομικής πολιτικής!!
Όμως στη σημερινή εποχή της παγκοσμιοποίησης, η διαμόρφωση της ζήτησης και της ικανοποίησης των πολιτών επηρεάζεται από πάρα πολλούς παράγοντες. Η σύγχρονη τεχνολογία αναπτύσσεται γρήγορα, οι φαρμακευτικές εταιρείες παράγουν συνέχεια νέα προϊόντα, οι συνθήκες ζήτησης επηρεάζονται από την αστικοποίηση του πληθυσμού, τα μέσα μαζικής ενημέρωσης. Έτσι δε φτάνει να μιλά κανείς για ανάγκες, χρειάζεται να σχεδιαστεί μια πιο μακροχρόνια πολιτική για την ενσωμάτωση της νέας τεχνολογίας και των νέων συνθηκών λειτουργίας στα συστήματα υγείας.
Η προσπάθεια σχεδιασμού θα πρέπει να απευθύνεται πρώτα στον τρόπο επίδρασης των παραγόντων που επηρεάζουν τη ζήτηση και στην καθοδηγημένη παρέμβαση του κράτους, στην οικονομία και στους όρους ποιότητας των υπηρεσιών υγείας για να απαντάται η ζήτηση με τον καλύτερο τρόπο.
Αντιθέτα αποσπασματικές πολιτικές διαμόρφωσης μόνο του υγειονομικού χάρτη είναι μια περιοριστική πολιτική που θα έχει ξεπεραστεί όταν εφαρμοστεί.
Η πολιτική των αναγκών, τη στιγμή που δε βάζει όρια και πεδία στις επενδύσεις στον ιδιωτικό τομέα ουσιαστικά επιτρέπει στρατηγικά την επένδυση στη νέα τεχνολογία μόνο για τον ιδιωτικό τομέα στη χώρα μας.
Συμπερασματικά πέρα από τη διαμόρφωση του χάρτη των υπηρεσιών, θα πρέπει να διαμορφώνονται οι στόχοι υγείας να σχεδιάζεται η στρατηγική παρέμβαση του δημόσιου συστήματος υγείας αλλά και οι τομείς, και οι όροι λειτουργίας που θα οριοθετηθούν τις επενδύσεις και την δραστηριότητα του ιδιωτικού τομέα.
Όλες αυτές οι μεταβολές επηρεάζουν τόσο το ρόλο του συστήματος υγείας όσο και της μονάδας υγείας και τη γενικότερη οργάνωση των υπηρεσιών στην αρχή του 21ου αιώνα στην χώρα μας αλλά και στον ανεπτυγμένο κόσμο.